مدیرکل دفتر پیشگیری از قاچاق فرآوردههای نفتی اعلام کرد: در ماههای اخیر به دلیل افزایش قیمت سوخت در کشورهای همسایه، آمار قاچاق نسبت به قبل بیشتر شده و به عدد روزانه ۲۵ میلیون لیتر رسیده است. رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز و امنیت اقتصادی فراجا گفت: روزانه ۲۰ تا ۲۵ میلیون لیتر سوخت قاچاق میشود.
به گزارش افق تازه روز اول مهر ۱۴۰۵، میز اقتصاد شبکه خبر با محوریت قاچاق سوخت با حضور محمد محبی، مدیرکل دفتر پیشگیری از قاچاق فرآوردههای نفتی و محمدمهدی سیدی، مشاور مدیرعامل شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی برگزار شد.
مدیرکل دفتر پیشگیری از قاچاق فرآوردههای نفتی با بیان اینکه بیشتر از ۵۱ درصد پروندههای قاچاق مربوط به حوزه فرآوردههای نفتی است، گفت: در ماههای اخیر به دلیل افزایش قیمت سوخت در کشورهای همسایه، آمار قاچاق نسبت به قبل بیشتر شده و به عدد روزانه ۲۵ میلیون لیتر رسیده است.
محبی با بیان اینکه ۸۰ درصد قاچاق فرآوردههای نفتی مربوط به گازوئیل است، گفت: طبق اطلاعات به دست آمده ۵۰ درصد قاچاق گازوئیل مربوط به حوزه حمل و نقل است که برای مدیریت آن سامانه جامع پیمایش طراحی شده است.
تغییر جغرافیای قاچاق سوخت در کشور
وی با اعلام اینکه جغرافیای قاچاق سوخت در کشور تغییر کرده است، گفت: در حال حاضر بر خلاف تصورعموم، بیشتر تخلفات در استانهای مرکزی اتفاق میافتد.
محبی، برخورد با منشا قاچاق را موثرترین راه برای کاهش این پدیده در کشور دانست و گفت: تا زمانی که دستگاه ها، الگویی برای تخصیص ندارند و براساس نیاز واقعی بخشهای مختلف تخصیص سوخت صورت نمیگیرد، امکان صفر کردن قاچاق سوخت وجود ندارد.
مدیرکل دفتر پیشگیری از قاچاق فرآوردههای نفتی گفت: درحال حاضر اولویت دولت اجرای سیاستهای غیرقیمتی است و با به کارگیری تعدادی از راهکارها و ابزارها اکنون میتوانیم حتی حرکت بعدی سامانه قاچاق را پیش بینی کنیم.
تجهیز مبادی و خروجی برخی از پالایشگاههای کشور به وسایل اندازهگیری
محمدمهدی سیدی، مشاور مدیرعامل شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی با اشاره به اینکه نحوه تخصیص سوخت به بخشهای مختلف براساس دستورالعملی ذیل ستاد مقابله با قاچاق کالا و ارز مشخص شده است، گفت: یکی از راههای جلوگیری از قاچاق سوخت، اصلاح تخصیصها و افزایش پاسخگویی دستگاهها در قبال سوختی که دریافت میکنند، است، برای مثال دستگاهها سهمیه سوختی را از شرکت پخش فرآوردههای نفتی منطقه خود درخواست میکنند، اما پس از بررسی مشخص میشود واحد و بخشی که سهمیه سوخت برای آن گرفته شده است، مشغول به فعالیت نیست.
سیدی تاکید کرد: دستگاههای متولی باید درخصوص سهمیه سوختی که دریافت میکنند، پاسخگو باشند.
مشاور مدیرعامل شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی درخصوص تشکیل سامانه جامع مدیریت هوشمند سوخت توسط وزارت نفت گفت: در مجموعه وزارت نفت طرح پایش لحظهای زنجیره تولید تا توزیع فرآوردههای نفتی طراحی شده که این طرح حتی در دستورالعمل ۲۴ مادهای که رئیس جمهور دستور آن را دادند گنجانده شده است.
وی تشریح کرد: این طرح سال گذشته مجوز شورای اقتصاد را دریافت کرد و اکنون در مرحله مناقصه است البته با توجه به زمان بندی اعلام شده که مراحل مختلف طرح باید در ۶، ۱۸ و ۳۶ ماه به سرانجام برسد، بخش از آن از طریق منابع داخلی انجام شده است.
سیدی با بیان اینکه متولی اجرایی کردن این طرح، شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی است، گفت: تا کنون ورودی و خروجی تعدادی از پالایشگاههای کشور به ابزار اندازه گیری و میترینگ مجهز شدند، در حوزه شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران سامانه اسکاد چند هفته گذشته به بهره برداری رسید، ۷ هزار از ۱۵ هزار ناوگان حمل و نقل کشور مجهز به ردیاب شدند.
وی تاکید کرد: با عملیاتی شدن این طرحها شفافیت از نقطه تولید تا نقطه عرضه سوخت حاصل میشود.
کاهش ۵ میلیون لیتری قاچاق سوخت با کشف منشاء
در این برنامه همچنین سردار جلال امینی، رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز امنیت اقتصادی فراجا به صورت تلفنی حضور پیدا کرد.
سردار جلالی با بیان اینکه نظارت و کنترل در دستگاههای متولی بسیار ضعیف است، گفت: قاچاق سوخت در چهار حوزه حمل و نقل، صنعت، کشورزی و سوخت نیروگاهی اتفاق میافتد.
وی افزود: با توجه به اینکه در کشور شاهد قاچاق سوخت سازمان یافته هستیم، برخوردهای فیزیکی و سنتی دیگر به صورت کامل کارآمد نیست به همین دلیل مطابق قانون برخوردها باید به سمت رصد و پایش سیستمی و لحظهای باشد، اما تا کنون این قانون توسط دستگاههای متولی اجرایی نشده است.
رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز امنیت اقتصادی فراجا با بیان اینکه بیش از یک میلیارد لیتر سوخت به عنوان مال از دست رفت در یک سال گذشته کشف شده است، گفت: پلیس توانست از طریق ریشه یابی این کشفیات، قاچاق سوخت را ۵ میلیون لیتر کاهش دهد، اما فراوانی قاچاق سوخت زیاد است و پلیس برای کشف همین میزان نیز از دسترسیهای داخلی خودش استفاده کرده است و اگر دستگاههای متولی کنار پلیس بودند، اکنون در کشور شاهد این میزان قاچاق نبودیم.
روزانه حدود ۲۵ میلیون لیتر سوخت قاچاق میشود
سردار جلال امینی، رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز و امنیت اقتصادی فراجا گفت: در سراسر کشور حدود ۵۵ هزار پرونده در حوزه مبارزه با قاچاق کالا و ارز تشکیل شده که ۳۲ درصد این پروندهها، معادل حدود ۱۸ هزار فقره، مربوط به قاچاق سوخت است.
وی افزود: از مجموع ۵۷۳ هزار متهمی که به ظن قاچاق کالا و ارز توقیف و دستگیر شدهاند، ۳۴ درصد مربوط به پروندههای قاچاق سوخت بوده است.
رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز و امنیت اقتصادی فراجا با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه خودروهای حامل قاچاق تصریح کرد: از مجموع حدود ۳۲ هزار وسیله نقلیه سبک و سنگین زمینی و دریایی که در جریان مبارزه با قاچاق کالا و ارز توقیف شدهاند، بیش از ۱۵ هزار وسیله نقلیه به حوزه قاچاق سوخت مربوط بوده است. به این ترتیب، حدود ۴۶ درصد وسایل نقلیه توقیفشده در حوزه مبارزه با قاچاق کالا و ارز، مرتبط با قاچاق سوخت بودهاند.
وی گفت: حدود ۵۵ درصد خودروهای شوتی که در جادهها تردد میکنند و موجب ناامنی میشوند، در ارتباط با حمل سوخت قاچاق هستند.
امینی با اشاره به اینکه حجم بالای قاچاق سوخت نمیتواند فقط ناشی از تخلف در سطح خودروها باشد، تصریح کرد: روزانه ارقام ۲۰ تا ۲۵ میلیون لیتر قاچاق سوخت مطرح است و بخش قابل توجهی از این قاچاق به صورت سازمانیافته انجام میشود. سوخت قاچاق در نقاط مختلف کشور از مسیرهای مختلفی وارد چرخه انحراف میشود و این موضوع را میتوان در چهار حوزه اصلی حملونقل، صنعت، کشاورزی و نیرو مشاهده کرد.
رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز و امنیت اقتصادی فراجا با اشاره به تخلفات حوزه حملونقل ادامه داد: بارنامههای صوری و باربرگهای صوری برای قاچاق سوخت صادر شده و پلیس موارد متعددی از این تخلفات را کشف کرده است.
وی با اشاره به وظایف دستگاههای متولی در حوزههای مختلف افزود: بر اساس قانون، دستگاههای مسئول باید بر سهمیهها نظارت و کنترل داشته باشند و بازدیدهای میدانی انجام دهند، اما اگر این نظارت بهدرستی انجام میشد، با این حجم از قاچاق مواجه نبودیم. در یک مورد که پلیس آن را ریشهیابی کرده، بیش از سه میلیون لیتر سوخت از مسیر غیرقانونی خارج شده بود.
رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز و امنیت اقتصادی فراجا گفت: اگر نظارت و کنترل وجود داشته باشد، باید انگیزه و اراده لازم برای اجرای آن نیز وجود داشته باشد؛ در غیر این صورت، برخورد با معلولهای قاچاق به تنهایی نمیتواند مسئله را حل کند.
امینی با اشاره به اقدامات پلیس برای شناسایی منشأ قاچاق سوخت تصریح کرد: در طول یک سال گذشته، بیش از یک میلیارد لیتر «مال از دست رفته» در حوزه قاچاق سوخت کشف و ریشهیابی شده است. در چند ماه اخیر نیز بیش از ۱۷۰ میلیون لیتر سوخت قاچاق کشف شده و اقدامات پلیس در برخورد با منشأهای قاچاق ادامه دارد.
رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز و امنیت اقتصادی فراجا گفت: بر اساس اعلام مسئولان شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، برخورد با منشأها و ریشهیابی قاچاق توسط پلیس موجب کاهش بیش از پنج میلیون لیتر قاچاق سوخت شده است.
امینی با تأکید بر ضرورت تغییر شیوه مقابله با قاچاق سوخت تصریح کرد: برخوردهای فیزیکی، سنتی و جادهای به تنهایی پاسخگوی مبارزه با قاچاق سوخت نیست و باید این موضوع به صورت سیستمی، سامانهای و با پایش لحظهای دنبال شود.
وی ادامه داد: شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی از سال گذشته اقداماتی را برای پایش لحظهای زنجیره توزیع آغاز کرده، اما این موضوع هنوز به نتیجه کامل نرسیده است. اگر سامانههای موجود به یکدیگر متصل شوند و دسترسی لازم برای پلیس ایجاد شود، امکان نظارت هوشمند مسیر سوخت از مبدأ تا مقصد فراهم خواهد شد و میتوان انحرافات را در همان مراحل اولیه شناسایی کرد.
رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز و امنیت اقتصادی فراجا با اشاره به دستورالعملهای موجود برای مقابله با قاچاق سوخت افزود: از نظر نرمافزاری دستورالعملهای موجود ظرفیت مناسبی دارند و اگر به صورت کامل اجرا شوند، میتوان بیش از ۹۵ درصد قاچاق سوخت را از بین برد.
وی گفت: شرط اصلی این است که سامانهها به یکدیگر متصل شوند و پلیس نیز دسترسی لازم برای پایش و کنترل هوشمند داشته باشد.
امینی با اشاره به گستردگی قاچاق سوخت تصریح کرد: بیش از ۳۰ درصد پروندههایی که پلیس در حوزه حدود هزار نوع کالای قاچاق تشکیل میدهد، مربوط به قاچاق سوخت است. پلیس از ظرفیتهای داخلی خود، امکانات و سامانههای موجود استفاده میکند، اما دستگاههای متولی باید در کنار پلیس قرار بگیرند.
رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز و امنیت اقتصادی فراجا ادامه داد: اگر دستگاههای مسئول در این حوزه همراهی و نظارت مؤثر داشته باشند، امکان کاهش قابل توجه قاچاق سوخت وجود دارد؛ اما در شرایط فعلی، پلیس به تنهایی نمیتواند با تمام ابعاد این پدیده مقابله کند. ریشهیابی و برخورد با منشأ قاچاق در دستور کار پلیس قرار دارد، اما برای مقابله مؤثر با قاچاق سوخت، همکاری دستگاههای متولی و اجرای کامل نظام پایش هوشمند زنجیره توزیع ضروری است.
